علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

230

آيين حكمرانى ( فارسى )

بايد ديرتر انجام گيرد جلو اندازد و آنچه را جلوتر انجام مىپذيرد به تأخير افكند ، چه اين ترتيب ترتيبى لازم و واجب باشد و چه ترتيبى مستحب . مورد سوم اين‌كه با وقوف در مواقف در زمان صحيح و كوچيدن از آن‌ها در هنگام بايسته ، زمان وقوف و افاضه را عملا مشخص كند ، آن‌سان كه اندازهء افعال نماز مأمومين با آنچه امام انجام مىدهد مشخص مىشود . مورد چهارم اين‌كه مردم در اعمالى كه او به عنوان اعمال مقرر در شرع براى مناسك حج انجام مىدهد از او پيروى كنند و بر دعايى كه در اين سرزمين مىكند آمين گويند تا پيروى عملى خود از او را با پيروى گفتارى نيز همراه سازند و اجتماع آنان در دعا بيشتر موجب گشايش درهاى اجابت شود . مورد پنجم اين‌كه در نمازهايى كه در اين ايام ، خطبهء ويژهء حج در آن‌ها تشريع شده است و حاجيان در اداى آن‌ها همه گرد مىآيند آنان را امامت كند . اين نمازها و خطبه‌ها چهار مورد را دربر مىگيرد : خطبهء نخست در اولين نمازى است كه وى پس از احرام بستن با شروع اعمال مستحب به جاى مىآورد ، هرچند اگر احرام خود را به تأخير افكنده باشد براى او مجزى است كه در مكه و در روز هفتم ذى الحجه نماز حاجيان را امامت كند و پس از آن خطبه‌اى بخواند . اين نخستين خطبه از خطبه‌هاى چهارگانهء حج است كه امام اگر احرام داشته باشد آن را با « لبيك » گفتن و اگر هنوز احرام نداشته باشد با « اللّه اكبر » آغاز مىكند . آن‌گاه مردم را از اين مىآگاهاند كه روز بعد ، روز حركت آنان به منى است تا در آن روز بدان سوى روانه شوند . اين روز همان هشتم ذى الحجه است . متولى حج در آن روز در منى و در منطقهء خيف كه اقامتگاه بنى كنانه و همان جايى است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در آن بار گشود فرود مىآيد و شب را در آن سپرى مىكند و فرداى آن روز يعنى نهم ذى الحجه همراه با طلوع خورشيد در اقتدا به سيرهء پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله مردم را از طريق ضب روانهء عرفات مىكند و از طريق « مأزمين » باز مىگردد - و بايد كه راه بازگشت او جز راه رفتن باشد - و چون در آستانهء عرفات قرار گيرد ، در « بطن عرفه » فرود مىآيد و تا هنگام ظهر شرعى در آن‌جا مىماند و سپس از آن‌جا روانهء مسجد ابراهيم مىشود كه در وادى عرفه است . خطبهء دوم از خطبه‌هاى حج را در همين‌جا و به‌سان خطبه‌هاى جمعه پيش از نماز مىخواند ؛ چه ، در همهء نمازها خطبه پس از نماز است مگر در دو مورد يعنى جمعه و عرفه .